आधार कार्ड Address Update कसा करायचा

आधार कार्ड Address Update कसा करायचा 2026? Online / Offline प्रक्रिया, Fees आणि संपूर्ण माहिती

by

Table of Contents

आधार कार्ड Address Update कसा करायचा 2026? Online व Offline प्रक्रिया, आवश्यक कागदपत्रे, fees आणि संपूर्ण माहिती मराठीत जाणून घ्या. | आधार कार्डमध्ये पत्ता बदल कसा करायचा | Aadhaar address Change in Marathi

आधार कार्ड Address Update कसा करायचा | आधार कार्ड हे आजच्या काळातील सर्वात महत्त्वाचे ओळखपत्र आहे. बँक, सरकारी योजना, SIM card, आणि इतर अनेक सेवांसाठी आधार आवश्यक असतो. पण जर तुमचा पत्ता बदलला असेल, तर आधार कार्ड address update कसा करायचा 2026 हा प्रश्न अनेकांना पडतो. त्यामुळे योग्य वेळी aadhaar update online किंवा offline पद्धतीने पत्ता बदलणे खूप गरजेचे आहे.

या लेखामध्ये आपण aadhaar address update online Maharashtra, आधार कार्डमध्ये पत्ता बदल कसा करायचा, तसेच UIDAI address update करण्याची step-by-step प्रक्रिया जाणून घेणार आहोत. यासोबतच aadhaar address change fees, आवश्यक कागदपत्रे आणि online / offline दोन्ही पद्धतींची सविस्तर माहिती दिली जाईल.

👉 जर तुम्हाला तुमच्या आधार कार्डमधील पत्ता सहज आणि योग्य पद्धतीने बदलायचा असेल, तर हा लेख शेवटपर्यंत नक्की वाचा. येथे तुम्हाला संपूर्ण प्रक्रिया सोप्या भाषेत समजेल.

आधार कार्डमध्ये Address Update का करावा लागतो?

आधार कार्डमध्ये Address Update करणे आवश्यक आहे कारण तुमचा पत्ता बदलल्यावर सरकारी सेवा, बँकिंग, सबसिडी, आणि ओळख पडताळणी योग्यरित्या होण्यासाठी Aadhaar मध्ये अद्ययावत माहिती असणे गरजेचे आहे. चुकीचा पत्ता असल्यास लाभ मिळण्यात अडथळा येतो.

📌 Address Update का करावा लागतो?

  • नवीन शहर/गावात स्थलांतर – रहिवासी पुरावा बदलल्यावर Aadhaar मध्ये नवीन पत्ता दाखवणे आवश्यक.
  • भाड्याच्या घरातून दुसऱ्या घरात जाणे – बँक खाते, LPG, रेशन कार्ड, PM Kisan योजनेसाठी योग्य पत्ता आवश्यक.
  • सरकारी योजनांचा लाभ – पत्ता चुकीचा असल्यास DBT (Direct Benefit Transfer) थांबतो.
  • ओळख पडताळणी – बँक, पासपोर्ट, ड्रायव्हिंग लायसन्स, शिष्यवृत्ती अर्ज करताना Aadhaar पत्ता महत्त्वाचा.
  • कायदेशीर व प्रशासकीय कारणे – कोर्ट, शासकीय कागदपत्रे, करसंबंधी व्यवहारांसाठी योग्य पत्ता आवश्यक.

Online Address Update कसा करायचा? (Step-by-Step)

आधार कार्डमध्ये (Aadhaar Card) ऑनलाइन पत्ता अपडेट करण्यासाठी खालील स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया (Step-by-Step Process) फॉलो करा. ही प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी तुमचा मोबाईल नंबर आधारशी लिंक असणे आवश्यक आहे

mAadhaar ॲपवरून पत्ता अपडेट करण्याची स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत:

  1. ॲप डाउनलोड आणि लॉगिन:
      • Google Play Store किंवा App Store वरून mAadhaar App डाउनलोड करा.
      • ॲप उघडा आणि तुमचा १२ अंकी आधार नंबर व कॅप्चा टाकून ‘Login’ करा.
      • तुमच्या लिंक केलेल्या मोबाईल नंबरवर आलेला OTP टाका आणि ४ किंवा ६ अंकी 4-digit MPIN सेट करा.

  2. ‘Address Update’ पर्याय निवडा:
      • होम स्क्रीनवरील ‘Services’ विभागात जा आणि ‘Address Update’ या पर्यायावर क्लिक करा.

  3. अपडेटचा प्रकार निवडा:
      • येथे तुम्हाला दोन पर्याय दिसतील:
          • Update Address via Document: जर तुमच्याकडे स्वतःचा पत्त्याचा पुरावा असेल तर हा पर्याय निवडा.
          • Head of Family (HoF) Based: जर स्वतःचा पुरावा नसेल, तर कुटुंबातील प्रमुखाच्या आधार कार्डाच्या आधारे पत्ता बदलू शकता.

  4. नवीन पत्ता भरा:
      • तुमचा सध्याचा पत्ता दिसेल. खाली ‘Enter New Address Details’ मध्ये तुमचा नवीन पत्ता अचूक भरा (उदा. घर क्रमांक, गल्ली, पिनकोड, शहर इ.).
      • इंग्रजीमध्ये माहिती भरल्यावर ती स्वयंचलितपणे मराठीत (Transliteration) होईल. काही चूक असल्यास तुम्ही ती सुधारू शकता.

  5. कागदपत्र अपलोड करा:
      • ड्रॉपडाउन लिस्टधून वैध पत्त्याचा पुरावा (उदा. रेशन कार्ड, बँक पासबुक, वीज बिल, रेंट एग्रीमेंट) निवडा.
      • कागदपत्राचा स्पष्ट फोटो काढा किंवा स्कॅन केलेली PDF/JPG फाईल अपलोड करा.

  6. फेस ऑथेंटिकेशन (Face Authentication):
      • नवीन प्रक्रियेनुसार, पडताळणीसाठी तुम्हाला कॅमेऱ्यासमोर चेहरा धरून डोळ्यांची उघडझाप (Blink) करावी लागेल, ज्यामुळे तुमचे व्हेरिफिकेशन पूर्ण होईल.

  7. फी भरा आणि अर्ज सबमिट करा:
    • या सुविधेसाठी तुम्हाला ₹५० ते ₹७५ ऑनलाइन शुल्क भरावे लागेल.
    • पेमेंट पूर्ण झाल्यावर तुम्हाला Service Request Number (SRN) किंवा Update Request Number (URN) मिळेल, ज्याद्वारे तुम्ही स्टेटस चेक करू शकता.

आधार कार्ड ऑनलाइन पत्ता अपडेट प्रक्रिया (Step-by-Step)

  • UIDAI पोर्टलवर जा:
    सर्वप्रथम UIDAI च्या अधिकृत My Aadhaar पोर्टलवर जा.
  • लॉगिन करा:
      • ‘Login’ बटणावर क्लिक करा.
      • तुमचा १२ अंकी आधार नंबर टाका.
      • कॅप्चा (Captcha) कोड भरा.
      • ‘Send OTP’ वर क्लिक करा.
      • नोंदणीकृत मोबाईल नंबरवर आलेला OTP टाका आणि लॉगिन करा.

  • ‘Address Update’ निवडा:
      • डॅशबोर्डवर उपलब्ध असलेल्या सेवांमधून ‘Update Aadhaar Online’ हा पर्याय निवडा.

  • नवीन पत्ता अपडेट करा:
      • ‘Update Address’ वर क्लिक करा.
      • आता एक फॉर्म उघडेल, ज्यामध्ये तुमचा सध्याचा पत्ता दिसेल.
      • खाली नवीन पत्ता (House Number, Area, Landmark, Pincode, State, City) अचूक भरा.
      • टीप: इंग्रजीमध्ये टाईप केल्यास, ते स्वयंचलितपणे मराठीतही अपडेट होते.

  • दस्तावेज अपलोड करा (Proof of Address):
      • नवीन पत्त्याचा पुरावा म्हणून एक वैध दस्तऐवज (उदा. रेशन कार्ड, बँक पासबुक, वीज बिल, भाडे करार, पासपोर्ट) निवडा.
      • स्कॅन केलेली कागदपत्राची प्रत (PDF/JPG format) अपलोड करा.

  • फीस भरा (Payment):
      • ‘Next’ वर क्लिक करूनPreview तपासा.
      • पत्ता बरोबर असल्यास, ₹५० (किंवा सध्याचे शुल्क ₹७५) ऑनलाइन फी भरा.

  • SRN नंबर सेव्ह करा:
    • पेमेंट पूर्ण झाल्यावर, तुम्हाला एक Service Request Number (SRN) मिळेल. या नंबरद्वारे तुम्ही अर्जाची स्थिती (Status) ट्रॅक करू शकता.

Offline Aadhaar Address Update कसा करायचा?

जर तुमच्याकडे ऑनलाइन सुविधेसाठी लिंक केलेला मोबाईल नंबर नसेल किंवा तुम्ही कागदपत्रे स्वतः नेऊन देऊ इच्छित असाल, तर ऑफलाइन (Offline) पद्धतीने आधार अपडेट करण्यासाठी खालील स्टेप्स फॉलो करा:

🏢 Offline पद्धत (Aadhaar Seva Kendra / Enrollment Center द्वारे)

  1. जवळच्या Aadhaar Seva Kendra ला भेट द्या
    • UIDAI वेबसाइटवरून जवळचे केंद्र शोधा.
  2. Aadhaar Update Form भरा
    • नवीन पत्ता योग्यरित्या लिहा (घर क्रमांक, रस्ता, गाव/शहर, जिल्हा, राज्य, पिनकोड).
  3. Proof of Address (POA) कागदपत्रे द्या
    • वीज बिल, पाणी बिल, भाडेकरार, बँक पासबुक, रेशन कार्ड, पासपोर्ट, ड्रायव्हिंग लायसन्स यापैकी वैध कागदपत्र.
  4. बायोमेट्रिक पडताळणी करा
    • फिंगरप्रिंट/आयरीस स्कॅन करून ओळख पडताळणी केली जाते.
  5. शुल्क भरा
    • ₹75 फी भरावी लागते.
  6. Acknowledgement Slip मिळवा
    • यात Update Request Number (URN) असतो, ज्याद्वारे Status ट्रॅक करता येतो.

Address Update साठी आवश्यक कागदपत्रे

आधार कार्डमध्ये पत्ता अपडेट करण्यासाठी तुम्ही खालीलपैकी कोणतेही एक वैध कागदपत्र (Address Proof) वापरू शकता. लक्षात ठेवा, कागदपत्र तुमच्या नावावर असणे आवश्यक आहे:

१. ओळखीचे आणि पत्त्याचे पुरावे (सर्वात जास्त वापरले जाणारे):

    • रेशन कार्ड (Ration Card)
    • मतदान ओळखपत्र (Voter ID Card)
    • बँक पासबुक / स्टेटमेंट (मागील ३ महिन्यांतील व्यवहार असलेले)
    • पासपोर्ट (Passport)

२. सरकारी बिले (मागील ३ महिन्यांपेक्षा जुनी नसावीत):

    • वीज बिल (Electricity Bill)
    • पाणी बिल (Water Bill)
    • टेलिफोन / लँडलाईन बिल
    • गॅस कनेक्शन बिल (Piped Gas/LPG Connection Bill)

३. मालमत्ता आणि भाडे संबंधित:

    • नोंदणीकृत भाडे करार (Registered Rent Agreement)
    • मालमत्ता कर पावती (Property Tax Receipt)
    • Property Sale Deed (विक्री खत)

४. इतर महत्त्वाची कागदपत्रे:

    • विवाह प्रमाणपत्र (Marriage Certificate)
    • शाळा सोडल्याचा दाखला (LC/TC) – ज्यावर पत्ता नमूद असेल.
    • अपंगत्व प्रमाणपत्र (Disability Card)
    • नरेगा जॉब कार्ड (MNREGA Job Card)

विशेष पर्याय: जर स्वतःचे कोणतेही कागदपत्र नसेल तर?

जर तुमच्याकडे वरीलपैकी कोणतेही कागदपत्र नसेल, तर तुम्ही खालील दोन पर्याय वापरू शकता:
१. Head of Family (HoF) आधारित: तुम्ही तुमच्या कुटुंबातील प्रमुखाच्या (वडील, पती/पत्नी) आधार कार्डाचा आणि त्यांच्या संमतीचा वापर करून पत्ता बदलू शकता.
२. Aadhaar Update Standard Format: UIDAI च्या विहित नमुन्यातील फॉर्मवर खासदार, आमदार, राजपत्रित अधिकारी (Gazetted Officer) किंवा सरपंचांची स्वाक्षरी आणि शिक्का घेऊन तो पुरावा म्हणून वापरता येतो.

आधार कार्डमध्ये पत्ता (Address) अपडेट करण्याचे शुल्क तुम्ही कोणत्या पद्धतीने बदल करता यावर अवलंबून आहे. १ ऑक्टोबर २०२५ पासून UIDAI ने शुल्कात सुधारणा केली आहे

  • ऑनलाइन अपडेट (myAadhaar पोर्टल/ॲप): जर तुम्ही स्वतः कागदपत्रे अपलोड करून myAadhaar पोर्टलवर पत्ता बदलला, तर ₹७५ शुल्क आकारले जाते.
      • विशेष सवलत: केवळ जुन्या कागदपत्रांचे नूतनीकरण (Document Update) करण्यासाठी पोर्टलवर १४ जून २०२६ पर्यंत ही सेवा मोफत आहे, परंतु प्रत्यक्ष पत्ता बदलण्यासाठी शुल्क द्यावे लागेल.

  • आधार सेवा केंद्र (ऑफलाइन): केंद्रावर जाऊन डेमोग्राफिक अपडेट (पत्ता, नाव इ.) करण्यासाठी ₹७५ शुल्क लागते.
  • बायोमेट्रिक्ससह अपडेट: जर पत्त्यासोबत फोटो किंवा फिंगरप्रिंट्स अपडेट केले, तर एकूण ₹१२५ शुल्क आकारले जाते.
  • कुटुंब प्रमुखावर आधारित (HoF): स्वतःचे कागदपत्र नसताना कुटुंब प्रमुखाच्या आधारे ऑनलाइन पत्ता बदलण्यासाठी ₹५० शुल्क लागते.
  • होम एनरोलमेंट (Premium Service): घरी ऑपरेटर बोलावून आधार अपडेट करण्यासाठी ₹७०० (विजिट फी) + ₹७५ (अपडेट फी) असे एकूण ₹७७५ शुल्क लागते

Address Update Status कसं check करायचं?

आधार अपडेट स्टेटस (Aadhaar Address Update Status) तुम्ही घरबसल्या ऑनलाइन चेक करू शकता. त्यासाठी तुमच्याकडे SRN (Service Request Number) किंवा URN (Update Request Number) असणे आवश्यक आहे. 
खालीलपैकी कोणत्याही एका पद्धतीने तुम्ही स्टेटस पाहू शकता:
१. myAadhaar पोर्टलवरून (Online):
    1. myAadhaar अधिकृत पोर्टलवर जा.
    2. ‘Check Enrolment & Update Status’ हा पर्याय निवडा.
    3. तुमचा SRN (जो तुम्ही ऑनलाइन अर्ज केल्यावर मिळाला आहे) किंवा URN (जो आधार केंद्रावर मिळाला असेल) टाका.
    4. स्क्रीनवर दिसणारा Captcha कोड भरा.
    5. ‘Submit’ किंवा ‘Check Status’ बटणावर क्लिक करा. तुम्हाला तुमच्या अर्जाची सद्यस्थिती (Pending, Under Process किंवा Updated) दिसेल. 

२. mAadhaar ॲपवरून:
    1. mAadhaar App उघडा आणि तुमच्या PIN ने लॉगिन करा.
    2. होम स्क्रीनवर खालील बाजूला ‘Services’ टॅबमध्ये जा.
    3. ‘Check Request Status’ किंवा ‘Update Status’ हा पर्याय शोधा.
    4. तुमचा SRN किंवा URN नंबर टाकून स्टेटस तपासा.

३. टोल-फ्री नंबरवर कॉल करून:
  • तुम्ही आधारच्या हेल्पलाइन नंबर 1947 वर कॉल करूनही माहिती घेऊ शकता.
  • कॉल केल्यावर भाषेची निवड करा आणि ऑपरेटरला तुमचा SRN/URN नंबर सांगून अपडेट स्टेटस विचारा.

Address Update किती दिवसात होतो?

आधार कार्डमध्ये पत्ता अपडेट होण्यासाठी साधारणपणे ५ ते १५ कार्यदिवस (Working Days) लागतात. 
तथापि, काही विशेष बाबी खालीलप्रमाणे आहेत:
    • कमाल मर्यादा: UIDAI च्या मानकांनुसार, ९०% अपडेट विनंत्या या ३० दिवसांच्या आत पूर्ण केल्या जातात. 
    • पडताळणी प्रक्रिया: तुम्ही दिलेली कागदपत्रे (Documents) आणि माहितीची UIDAI कडून सखोल तपासणी केली जाते. जर कागदपत्रे स्पष्ट नसतील, तर प्रक्रियेला जास्त वेळ लागू शकतो. 
    • अपडेट नंतर: एकदा तुमचा पत्ता सिस्टीममध्ये अपडेट झाला की, तुम्हाला मोबाईलवर SMS येईल. त्यानंतर तुम्ही लगेच ऑनलाइन ‘e-Aadhaar’ डाउनलोड करू शकता.
    • नवीन आधार कार्ड: अपडेट झालेले नवीन PVC आधार कार्ड तुमच्या पत्त्यावर पोहोचण्यासाठी पोस्टाद्वारे अतिरिक्त १ ते २ आठवडे लागू शकतात. 

तुमचा अर्ज करून किती दिवस झाले आहेत? जर ३० दिवसांपेक्षा जास्त वेळ झाला असेल, तर तुम्ही 1947 या क्रमांकावर तक्रार नोंदवू शकता.

❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्र.१: Aadhaar मध्ये Address Update का करावा लागतो?

उ.१: स्थलांतर, भाड्याचे घर बदलणे, सरकारी योजनांचा लाभ योग्य पत्त्यावर मिळवण्यासाठी Address Update आवश्यक असतो.

प्र.२: Address Update करण्यासाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?

उ.२: Proof of Address (POA) जसे की वीज बिल, भाडेकरार, बँक पासबुक, रेशन कार्ड, पासपोर्ट, ड्रायव्हिंग लायसन्स.

प्र.३: Address Update Online करता येतो का?

उ.३: हो, myAadhaar Portal किंवा mAadhaar App द्वारे Online Update करता येतो.

प्र.४: Offline Address Update कसा करायचा?

.४: Aadhaar Seva Kendra मध्ये जाऊन Update Form भरावा, POA कागदपत्र द्यावे, बायोमेट्रिक पडताळणी करून ₹75 शुल्क भरावे.

प्र.५: Address Update प्रक्रिया किती दिवसांत पूर्ण होते?

उ.५: साधारण ३० दिवसांत प्रक्रिया पूर्ण होते आणि UIDAI कडून SMS पुष्टी मिळते.

प्र.६: Address Update झाल्यानंतर नवीन Aadhaar कार्ड मिळते का?

उ.६: हो, अपडेट झाल्यानंतर नवीन Aadhaar कार्ड QR Code सह डाउनलोड करता येते.

प्र.७: Head of Family (HoF) आधारित Address Update म्हणजे काय?

उ.७: UIDAI ने सुरू केलेल्या या सुविधेत कुटुंब प्रमुखाच्या संमतीने इतर सदस्यांचा पत्ता अपडेट करता येतो

🔚 निष्कर्ष (Conclusion)

आधार कार्ड Address Update कसा करायचा 2026 हा प्रश्न आज अनेकांसाठी महत्त्वाचा आहे, कारण बदललेल्या पत्त्यामुळे अनेक सरकारी आणि बँकिंग सेवांमध्ये अडचणी येऊ शकतात. या लेखामध्ये आपण आधार कार्डमध्ये पत्ता बदल कसा करायचा, तसेच aadhaar address update online Maharashtra आणि offline दोन्ही प्रक्रिया सविस्तर समजून घेतली.

👉 जर तुम्हाला जलद आणि सोप्या पद्धतीने बदल करायचा असेल, तर aadhaar update online हा उत्तम पर्याय आहे. मात्र काही वेळा verification साठी Aadhaar Seva Kendra ला भेट देणे आवश्यक असते. तसेच aadhaar address change fees बद्दल माहिती ठेवणेही महत्त्वाचे आहे, जेणेकरून तुम्हाला अनावश्यक त्रास होणार नाही.

👉 UIDAI address update योग्य पद्धतीने केल्यास तुमचा पत्ता सर्व सरकारी नोंदींमध्ये अचूक राहतो आणि तुम्ही कोणतीही सेवा अडचणीशिवाय वापरू शकता.

👉 एकंदरीत, वेळोवेळी तुमचा आधार अपडेट ठेवणे खूप गरजेचे आहे. त्यामुळे आजच तपासा आणि गरज असल्यास लगेच Address Update करा, जेणेकरून भविष्यातील सर्व कामे सहज आणि सुरळीत पार पडतील.

Leave a Comment