आपल्या शरीराचा महत्वाचा भाग यकृत आहे. तो संपूर्ण शरीराच्या आरोग्याची जबाबदारी राखण्याचे काम करतो. म्हणूनच दरवर्षी जागतिक यकृत दिन १८ एप्रिल रोजी साजरा केला जातो. आपल्या शरीरासाठी यकृताचे कार्य काय आहे जाणून घेऊ या.

यकृताचे कार्य काय आहे?

यकृत हा पचनसंस्थेचा एक अवयव आहे, ज्याला काहीवेळा आपल्या शरीराचे उत्पादन केंद्र म्हणून संबोधले जाते, ज्याचे कार्य, सोप्या भाषेत, चरबी तोडणे आणि ऊर्जा निर्माण करणे हे आहे. हे प्रथिने बनवते, विष काढून टाकते आणि पचन आणि वाढीसाठी आवश्यक जैवरसायन तयार करते.

जेव्हा यकृत जास्त काम करते, तेव्हा ते पोषक आणि चरबीचे योग्य प्रकारे चयापचय करू शकत नाही. यकृतामध्ये चरबी आणि विषारी द्रव्ये जमा झाल्यामुळे अधिक गंभीर आरोग्य समस्या निर्माण होतात.

यकृताला जास्त मेहनत कधी करावी लागते?

डॉ. चेतन रमेश कलाल, वरिष्ठ सल्लागार हेपॅटोलॉजिस्ट आणि लिव्हर ट्रान्सप्लांट फिजिशियन, मसिना हॉस्पिटल, मुंबई यांनी स्पष्ट केले आहे. “मद्य आणि बैठी जीवनशैली, शुद्ध कर्बोदके आणि शर्करा यांसह आहारातील भरपूर चरबी कमी करण्याचे काम करते.

यकृत कसे निरोगी ठेवता येईल?

डॉ. चेतन रमेश कलाल म्हणाले, “विषारी पदार्थ तयार होण्यास प्रतिबंध करणारी निरोगी जीवनशैली – व्यायाम, सकस आहार, संतुलित झोप, अल्कोहोलपासून दूर राहणे हे महत्त्वाचे आहे. याशिवाय वजन नियंत्रित करणे, औषधे घेणे आणि पूरक आहार घेणे महत्त्वाचे आहे. त्यावर नजर ठेवल्याने यकृतही निरोगी राहू शकते.”

जीवनशैलीत कोणत्या प्रकारचे बदल आवश्यक आहेत?

डॉ. अमित मांडोत, वरिष्ठ सल्लागार आणि क्लिनिकल लीड – अॅडल्ट हेपॅटोलॉजी आणि लिव्हर ट्रान्सप्लांट युनिट, ग्लोबल हॉस्पिटल, मुंबई म्हणतात, “एक निरोगी यकृत तुमचे आयुष्य वाढवू शकते. जीवनशैलीत काही बदल करून तुम्ही तुमच्या यकृताचे आरोग्य राखू शकता.

यासाठी सकस आहार, वजन व्यवस्थापन, चरबीयुक्त पदार्थांपासून अंतर, दैनंदिन व्यायाम, कच्चे अन्न, कमी मद्यपान, धूम्रपानाच्या सवयीपासून अंतर, इतर औषधांपासून अंतर इत्यादी गोष्टींकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे. तसेच दूषित पदार्थांचा वापर टाळा.

सुया, रक्तस्त्राव होत असल्यास वैद्यकीय मदत घ्या, स्वच्छताविषयक गोष्टी सामायिक करू नका, सुरक्षित लैंगिक सराव करा, आपले हात धुवा, सर्व औषधोपचार सूचनांचे पालन करा, यकृताचे नुकसान टाळा, स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी या गोष्टींचे पालन करणे महत्वाचे आहे.

हेपेटायटीस बी विरुद्ध लसीकरण केल्याची खात्री करा आणि C, आणि तुम्हाला मधुमेह, उच्च रक्तदाब किंवा उच्च कोलेस्टेरॉल असल्यास सावधगिरी बाळगा.”

Leave a comment

Your email address will not be published.